ถ้าพูดถึงคณิตศาสตร์ ม.ต้น บทที่น้อง ๆ หลายคนบ่นกันว่า “ยากมาก!!” หรือ “งงไม่ไหว!!” เชื่อว่าต้องมีชื่อบท อัตราส่วนตรีโกณมิติ อย่างแน่นอน
สำหรับ อัตราส่วนตรีโกณมิติ เป็นบทเรียนที่น้องจะได้เรียนกันในเนื้อหาคณิตศาสตร์ ม.3 เทอม 2 (ตามหลักสูตร สสวท.) ซึ่งอัตราส่วนตรีโกณมิติถือเป็นอีกหนึ่งบทสำคัญ เพราะออกสอบบ่อยในข้อสอบคณิตศาสตร์หลายสนาม แล้วยังเป็นบทเรียนที่เชื่อมโยงและนำไปใช้ต่อยอดในการเรียนคณิตศาสตร์ ม.ปลาย และระดับมหาวิทยาลัยด้วย
วันนี้ “พี่ช้าง – เดอะเบรน” และ “พี่ภูมิ – เดอะเบรน” ทีม WE MATH สรุปเนื้อหาอัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 โดยเน้นจุดสำคัญแบบเข้าใจง่าย และนำตัวอย่างข้อสอบพร้อมเฉลยมาฝากน้อง ๆ ด้วย ตามไปดูกันเลยครับ!!
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 : นิยาม และอัตราส่วนตรีโกณมิติของสามเหลี่ยมมุมฉาก
หัวข้อแรกที่น้อง ๆ ม.ต้น จะได้เรียนกัน คือ นิยามของอัตราส่วนตรีโกณมิติ ครับ
ตรีโกณมิติ (มาจากคำศัพท์ภาษากรีก คือ trigonon ที่แปลว่า มุม 3 มุม และ metro ที่แปลว่า การวัด) ซึ่งตรีโกณมิติเป็นสาขาหนึ่งของคณิตศาสตร์ ที่ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างความยาวและมุมของรูปสามเหลี่ยม
อัตราส่วนตรีโกณมิติ คือ อัตราส่วนความยาวของ 2 ด้านใด ๆ ในสามเหลี่ยมมุมฉาก หากพิจารณารูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ABC ที่มีมุม C เป็นมุมฉาก จะได้ว่า
- ด้าน AB เรียกว่า ด้านตรงข้ามมุมฉาก (ฉาก)
- ด้าน BC เรียกว่า ด้านตรงข้ามมุม A (ข้าม)
- ด้าน AC เรียกว่า ด้านประชิดมุม A (ชิด)
สำหรับตรีโกณมิติ ม.ต้น มี อัตราส่วนตรีโกณมิติที่น้อง ๆ ต้องรู้จักทั้งหมด 6 อัตราส่วน คือ sine, cosine, tangent, cotangent, secant, cosecant ครับ
หากน้อง ๆ ลองสังเกตดูก็จะเห็นว่า อัตราส่วนตรีโกณมิติที่พี่พูดถึงไปข้างต้น มี 3 อัตราส่วนหลัก นั่นคือ sinA, cosA และ tanA ตอนที่น้องท่องจำ พี่แนะนำว่าท่องแค่ 3 อัตราส่วนนี้ก็พอครับ
- sin ท่องว่า ข้าม-ฉาก
- cos ท่องว่า ชิด-ฉาก
- tan ท่องว่า ข้าม-ชิด
และอีก 3 อัตราส่วนที่เหลืออย่าง sinA, cosA, tanA จะเป็นส่วนกลับของ 3 อัตราส่วนแรก ดังนั้นจึงได้ว่า
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 : อัตราส่วนตรีโกณมิติของมุม 0°, 30°, 45°, 60° และ 90°
หลังจากที่น้อง ๆ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับนิยาม และอัตราส่วนตรีโกณมิติของสามเหลี่ยมมุมฉากแล้ว หัวข้อต่อไปที่จะได้เรียนกัน คือ อัตราส่วนตรีโกณมิติของมุม 0°, 30°, 45°, 60° และ 90° ตามตารางตรีโกณด้านล่างนี้เลยครับ
❣ เทคนิคการจำค่าอัตราส่วนตรีโกณมิติ
น้อง ๆ ที่เจอปัญหา ต่อให้ท่องเท่าไรก็ยังจำค่าอัตราส่วนตรีโกณมิติของมุมต่าง ๆ ไม่ได้สักที พี่มี เทคนิคการจำค่าอัตราส่วนตรีโกณมิติ ที่จะช่วยให้ หาค่าตรีโกณมิติได้ภายใน 3 วินาที โดยไม่ใช้อุปกรณ์ มาฝากกัน เทคนิคที่ว่านั้นคืออะไร? ต้องทำยังไงบ้าง? ตามมาดูคำตอบพร้อมกันในคลิปด้านล่างนี้เลย!!
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 : โคฟังก์ชัน (Co - Function)
หัวข้อต่อมาของคณิตศาสตร์ ม.3 บทอัตราส่วนตรีโกณมิติ คือ โคฟังก์ชัน (Co – Function) ครับ ซึ่งถ้าน้องเข้าใจหัวข้อนี้จะช่วยให้น้องทำข้อสอบแข่งขันได้ง่ายและไวมากยิ่งขึ้น
❣ ทริกลัดการมอง
หลังจากได้ยินคำว่า “โคฟังก์ชัน” ใครมีอาการมึน ๆ งง ๆ เดี๋ยวพี่จะอธิบายด้วยภาษาที่ฟังแล้วเข้าใจง่ายขึ้น โคฟังก์ชัน คือ การเท่ากันของค่าฟังก์ชันตรีโกณ โดยมีเงื่อนไขว่า มุมรวมกันได้ 90 องศา แล้ว
- sine (sin) เท่ากับ cosine (cos)
- tan เท่ากับ cotan (cot)
- sec เท่ากับ cosec (csc)
- cosine (cos) เท่ากับ sine (sin)
- cotan (cot) เท่ากับ tan
- cosec (csc) เท่ากับ sec
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 : เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ
อีกหนึ่งหัวข้อที่น้อง ๆ จะได้เจอในบทอัตราส่วนตรีโกณมิติก็คือ เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ ครับ
เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ คือ การเท่ากันของฟังก์ชันตรีโกณมิติที่ต่างกัน และเป็นจริงสำหรับทุก ๆ ค่าของขนาดของมุม ซึ่งมีสูตรสำคัญที่น้องควรจำให้ได้ดังนี้
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 : การประยุกต์ของอัตราส่วนตรีโกณมิติ
หัวข้อสุดท้ายของเนื้อหาคณิตศาสตร์ บทตรีโกณมิติ ม.3 คือ การประยุกต์ของอัตราส่วนตรีโกณมิติ ซึ่งน้อง ๆ สามารถนำความรู้เรื่องตรีโกณมิติไปใช้ในการหาระยะทาง หรือความสูงของสิ่งที่เราสนใจได้
- การหามุมก้มหรือมุมกดลง : มุมที่วัดจากการมองวัตถุที่อยู่ต่ำกว่าแนวเส้นระดับสายตา
- การหามุมเงยหรือมุมยกขึ้น : มุมที่วัดจากการมองวัตถุที่อยู่สูงกว่าแนวเส้นระดับสายตา
ตัวอย่างข้อสอบคณิตศาสตร์ พร้อมเฉลย - อัตราส่วนตรีโกณมิติ
อย่างที่พี่ได้เกริ่นนำไปก่อนหน้านี้แล้วว่า เนื้อหาคณิตศาสตร์ ม.3 อย่างบทอัตราส่วนตรีโกณมิติ เป็นอีกหนึ่งบทเรียนที่ออกสอบข้อสอบคณิตศาสตร์ในสนามสอบสำคัญหลายสนาม เช่น ข้อสอบสอบเข้า ม.4, ข้อสอบเข้าเตรียมอุดมฯ, ข้อสอบ O-NET, ข้อสอบสมาคมคณิตศาสตร์ เป็นต้น
พี่จึงรวบรวม ตัวอย่างโจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลยละเอียด มาให้น้อง ๆ ได้ดูแนวข้อสอบและเรียนรู้วิธีแก้โจทย์ไปพร้อมกัน (ปล. พี่แนะนำให้น้องลองแก้โจทย์ด้วยตัวเองก่อน แล้วค่อยดูเฉลยนะครับ!!)
1. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบ Midterm / Final)
2. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบ Midterm / Final)
3. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบเข้า ม.4)
4. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบ O-NET)
5. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบเข้า ม.4 เตรียมอุดมฯ)
6. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบสมาคมคณิตศาสตร์)
7. โจทย์อัตราส่วนตรีโกณมิติ พร้อมเฉลย (ข้อสอบสมาคมคณิตศาสตร์)
ติวคณิตศาสตร์ ม.3 กับ “เดอะเบรน” พร้อมพิชิตเกรด 4 และสนามสอบแข่งขัน
เป็นยังไงบ้างครับน้อง ๆ พออ่านบทความนี้จบแล้ว ช่วยให้เข้าใจเรื่อง อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 มากขึ้นกว่าเดิมรึเปล่า? วันนี้ พี่ช้าง และ พี่ภูมิ สรุปเนื้อหาจุดสำคัญและนำตัวอย่างข้อสอบมาฝากกันแบบครบจบในที่เดียว
หากใครสนใจอยากติวคณิตศาสตร์ให้พื้นฐานแน่น และเพิ่มความมั่นใจพร้อมลุยทุกสนามสอบ พี่ขอแนะนำ คอร์สคณิตศาสตร์ ม.3 เทอม 2 ที่ WE BY THE BRAIN
ภายในคอร์ส อัดแน่นเนื้อหาครบ เข้มข้น พาฝึกทำโจทย์หลากหลายแนว พร้อมเสริมเทคนิคลัดที่ช่วยลดเวลาทำข้อสอบได้จริง ให้น้อง ๆ เรียนเข้าใจ เกรดดีขึ้น และพร้อมสอบเข้า ม.4 ครับ
📌สมัครคอร์สนี้ดียังไง?
✓ ครอบคลุมเนื้อหาคณิตศาสตร์ ตรงตามหลักสูตรใหม่
✓ สรุปเนื้อหาอย่างละเอียด เข้มข้น สอนตั้งแต่พื้นฐานไปจนถึงการแก้โจทย์ระดับยาก
✓ พาฝึกทำโจทย์จากสนามแข่งขันจริง ให้รู้เท่าทันทุกแนวโจทย์ของแต่ละสนามสอบ
✓ ที่สำคัญยังได้เรียนรู้ “เทคนิคลัด” ช่วยลดเวลาทำโจทย์ พร้อมคว้าเกรด 4 อย่างมั่นใจ
✓ สอนโดยทีมติวเตอร์คณิตศาสตร์ระดับประเทศ ด้วยเทคนิคการสอนที่เข้าใจง่าย ทำให้น้อง ๆ สนุกกับการเรียนคณิตศาสตร์มากขึ้น
รีวิวน้อง ๆ DEK WE พิชิตเกรด 4 คณิตศาสตร์ ม.ต้น - ม.ปลาย
❝ เรียนออนไลน์ง่าย สะดวก ทุกที่ทุกเวลา ❞
- เรียนคณิตศาสตร์ออนไลน์ผ่านแอป WE PLUS ONLINE
- จัดสรรเวลาเรียนตามต้องการ
- ถามโจทย์หรือปัญหาต่าง ๆ กับติวเตอร์เดอะเบรนได้โดยตรง
- พี่ ๆ ติวเตอร์จะตอบคำถามด้วยตนเองและตอบกลับน้อง ๆ ภายใน 24 ชั่วโมง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับ "บทอัตราส่วนตรีโกณมิติ"
อัตราส่วนตรีโกณมิติ ม.3 เชื่อมโยงกับคณิตศาสตร์บทไหนบ้าง?
ในระดับชั้น ม.ต้น บทอัตราส่วนตรีโกณมิติ จะเชื่อมโยงกับ บทเรขาคณิต เป็นส่วนใหญ่ ในบางสนามสอบ ข้อสอบเรขาคณิตจะมีการผสมเรื่องอัตราส่วนตรีโกณมิติเข้าไปด้วย ทำให้โจทย์ข้อนั้นมีความยากและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น
ส่วนคณิตศาสตร์ในระดับชั้น ม.ปลาย จะเป็นการเรียนต่อเนื่องในชื่อบท ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ซึ่งบทนี้จะขยายขอบเขตความเข้าใจในเรื่องตรีโกณมิติให้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น และจะเป็นบทที่สำคัญต่อเนื่องสำหรับการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ ม.ปลาย ในบทอื่น ๆ อีกหลายบท ไม่ว่าจะเป็นเวกเตอร์ หรือจำนวนเชิงซ้อน
และที่สำคัญไปกว่านั้น หากในอนาคตน้องเลือกเรียน คณะวิศวกรรมศาสตร์ หรือคณะสายวิทยาศาสตร์ ตรีโกณมิติจะเป็นอีกหนึ่งบทที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเจอ ดังนั้นการเริ่มต้นทำความเข้าใจตรีโกณมิติให้ดีตั้งแต่ตอนนี้ จะช่วยให้น้อง ๆ ต่อยอดบทเรียนในเรื่องที่ซับซ้อนได้ง่ายมากยิ่งขึ้นครับ
เคล็ดลับเรียนบทอัตราส่วนตรีโกณมิติ ยังไงให้เข้าใจ?
ปัญหาของน้อง ๆ หลายคนที่เรียนคณิตศาสตร์ ม.ต้น ในเรื่องอัตราส่วนตรีโกณมิติ คือ จำค่าตรีโกณไม่ได้ แต่จริง ๆ แล้วปัญหานี้แก้ได้ง่ายมาก ๆ ด้วยการลองนำเอา “หลักการจำ” ของพี่ไปใช้และใช้งานบ่อย ๆ หรือใช้การวาดสามเหลี่ยมมุมฉากมาช่วยก็ได้ (ตรีโกณมิติ ม.ต้น จะพูดกันแค่เรื่องสามเหลี่ยมมุมฉากเท่านั้น)
น้อง ๆ ต้องจำวิธีการหาอัตราส่วนตรีโกณมิติหลัก 3 ตัวอย่าง sin, cos, tan รู้ว่าด้านไหนคือ ข้าม, ด้านไหน คือ ชิด, ด้านไหน คือ ฉาก หลังจากนั้นค่อยมาจำค่าอัตราส่วนตรีโกณมิติของมุมมาตรฐาน 30°, 45°, 60° เพียงเท่านี้การเรียนบทอัตราส่วนตรีโกณมิติของน้องก็จะง่ายขึ้นทันที
บทอัตราส่วนตรีโกณมิติ ข้อสอบชอบออกแนวไหน?
สำหรับแนวข้อสอบคณิตศาสตร์ บทอัตราส่วนตรีโกณมิติ ข้อสอบในระดับ ม.ต้น จะเป็นข้อสอบแนวแทนค่าอัตราส่วนตรีโกณมิติ และโจทย์ปัญหาอัตราส่วนตรีโกณมิติ (การประยุกต์ของอัตราส่วนตรีโกณมิติ) เป็นส่วนใหญ่ครับ
แต่อาจจะมีบางสนามสอบแข่งขันที่มีการประยุกต์ใช้เอกลักษณ์ตรีโกณมิติและโคฟังก์ชันร่วมด้วยเช่นกัน

อ.มนตรี นิรมิตศิริพงศ์ (พี่ช้าง)
ผู้นำทีมคณิตศาสตร์ของ WE BY THE BRAIN ประสบการณ์การสอน 37 ปี การันตีด้วยการสอนนักเรียนให้สอบติดมหาวิทยาลัยชั้นนำมาแล้วหลายแสนคน

อ.สิทธิเดช เลนุกูล (พี่ภูมิ)
มีความเชี่ยวชาญในการสอนโจทย์คณิตศาสตร์ระดับยาก
ที่คัดสรรจากสนามสอบชั้นนำทั้งในและต่างประเทศ







































